Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties1

Minder generatiestudenten, meer zij-instromers

Almaar minder Vlaamse studenten melden zich aan voor de bachelor- en de HBO5-opleiding verpleegkunde. Wel neemt het aantal zij-instromers toe. We praten erover met Vlaams Welzijns- en Zorgambassadeur Candice De Windt en Lieven Boeve, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen.
studie verpleegkunde
Candice De Windt: ‘Door de crisis zoeken mensen naar opleidingen die werkzekerheid bieden. Iets wat voor een ouder iemand vaak belangrijker is dan voor een achttienjarige.’ Foto: Arno Massee

Uit de eerste hogescholentellingen van de Vlaamse Hogescholenraad (VLHORA) blijkt dat er een daling is van het aantal studenten in de bacheloropleidingen. Na een stijging van 2 procent in 2021 is er dit jaar een daling van niet minder dan 5,37 procent bij het aantal studenten verpleegkunde. De daling van het aantal studenten in de opleiding verpleegkunde manifesteert zich binnen quasi alle leeftijdsgroepen. Vooral de daling binnen de generatiestudenten is dit jaar verontrustend: -13,84 procent) tegenover -5,37 procent in 2021. Enkel de groep van studenten ouder dan 40 jaar kent een stijging. 

Lieven Boeve, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen, heeft enkele verklaringen voor eerst de piek en erna de daling.  ‘Tijdens de coronacrisis heeft de zorg een heldenstatus gekregen. Tegelijk zorgde de pandemie voor meer burn-outs en overbelasting, waardoor veel verpleegkundigen afhaakten. Daarbij komt dat het werk niet altijd makkelijk te combineren is met het privéleven, in een tijd waarin de zorgvraag alleen maar toeneemt.’ 

Volop doorgroeimogelijkheden

Een positieve evolutie is wel dat het aantal zij-instromers is toegenomen. Dat zijn mensen die op latere leeftijd aan de opleiding verpleegkunde beginnen. ‘Veel mensen hebben na corona beseft dat hun passie bij zorg en welzijn ligt’, legt Vlaams Welzijns- en Zorgambassadeur Candice De Windt uit. ‘Door de crisis zoeken mensen naar opleidingen die werkzekerheid bieden. Iets wat voor een ouder iemand vaak belangrijker is dan voor een achttienjarige.’ 

Volgens De Windt biedt de verscheidenheid aan opleidingen op zowel niveau 5 als 6, gaande van voltijds onderwijs tot afstandstrajecten, veel mogelijkheden. ‘Er is voor elk wat wils: afhankelijk van je vooropleiding secundair, kun je gaan voor de vierjarige bacheloropleiding verpleegkunde of voor de driejarige HBO5-opleiding. En daarna zijn er vele mogelijkheden. Zo kun je na HBO5 een brugprogramma naar de bacheloropleiding volgen, en zijn er na de bacheloropleiding tal van specialisaties en masteropleidingen mogelijk. We zetten nog te weinig in de kijker dat elk van onze opleidingen veel doelgroeimogelijkheden biedt. Ik geloof sterk in de waarde van elk verpleegkundig profiel in de zorg.’

Wil jij niets meer missen van Nursing Vlaanderen?

Schrijf je dan in voor onze gratis Nursing Vlaanderen nieuwsbrief en ontvang elke twee weken onze beste artikelen in jouw mailbox!

Inschrijven

Meer promotie door overheid

Toch lijkt er iets te schorten aan de populariteit van de HBO5-opleiding. Er is er dit jaar een daling van 7,8 procent van het aantal ingeschrevenen. Om deze negatieve trend te keren wil Lieven Boeve dat de HBO5-opleidingen meer worden gepromoot door de overheid. ‘Nu stuit je al te vaak op de vraag wat het verschil is tussen de bachelor en de HBO5-opleiding. Er moet werk gemaakt worden van een goede profilering van HBO5-verpleegkunde. HBO5 situeert zich op de vijfde trede van de leerladder, vandaar de afkorting HBO5. Het is een niveau tussen het secundair onderwijs en een professionele bachelor. Een duidelijke profilering van de HBO5-verpleegkundige als volwaardig beroep op de leerladder naast onder andere de professionele bachelor, zorgt dat de promotie van de opleiding ook beter kan verlopen.’ 

Lieven Boeve: ‘Dankzij een goede profilering van de HBO 5 verpleegkunde kan ook de leerladder en de kansen die deze biedt, ook beter uitgespeeld worden. De leerladder geeft een helder overzicht van zorg- en verpleegkundige profielen, waarbij je de verschillende complementaire functies kunt onderscheiden. Bovendien illustreert het de mogelijkheden om te groeien naar andere zorgfuncties via onder meer eerder verworven kwalificaties en competenties. We willen de troeven van die opleidingen nog beter uitspelen, zeker in tijden van personeelstekort.’

Communicatiecampagnes in de maak

De Windt treedt Boeve bij. Volgens haar moet er blijvend ingezet worden op de bekendmaking en de beeldvorming van de opleidingen. ‘Ik geloof echt in een herkenbaar koepelconcept waar iedereen zich in kan vinden. Er zijn veel zorg- en welzijnsberoepen met aparte campagnes. Vanuit de overheid willen we een grote, nieuwe branding lanceren en een sterk merk creëren. De bedoeling is om dat in januari en februari te doen. We zijn daar volop mee bezig. Er komt ook een bijhorende communicatiecampagne.’

Ook over de initiatieven om zij-instromers, belangrijke nieuwe arbeidskrachten, aan te trekken moet er meer gecommuniceerd worden. Zoals gezegd neemt het aantal zij-instromers wel toe. Vaak gaat dit om studenten die ouder zijn dan 40 jaar. Boeve: ‘Om hier nog meer op in te zetten, is het hoger onderwijs zich op dit moment aan het herorganiseren met flexibele trajecten om nog meer zij-instromers aan te trekken. De scholen bieden meer programma’s aan die niet vertrekken van een voltijdse student die zijn of haar programma samenstelt. Ze bieden flexibele trajecten aan die een combinatie met werk en gezin mogelijk moeten maken.’

Iedereen is ambassadeur

Tegelijk vindt De Windt dat de zorgsector hand in in eigen boezem moet steken. ‘Verpleegkunde is tijdens de eerste en tweede coronagolf positief in de pers geweest. Nu zien we weer negatieve berichtgeving: het beroep zou leiden tot burn-out en zou ondergewaardeerd en onderbetaald zijn. Deze beeldvorming moeten we echt doorbreken. Want nu moet je als achttienjarige al veel zin hebben om voor de opleiding te kiezen. Veel verpleegkundigen spreken ook negatief over hun eigen job. Ik vind dat jammer. Ik zie op de werkvloer mensen met zo veel passie hun job doen: waarom kunnen we dat niet uitstralen hoe mooi verpleegkunde is? We zijn allemaal ambassadeur en moeten allemaal trots zijn op verpleegkunde. Uiteraard zijn er grote uitdagingen, maar er zijn ook veel kansen. We moeten er werk van maken hoe we zelf over onze sector praten.’

De zorgsector moet zich als aantrekkelijke sector blijven positioneren of opstellen, meent ook Boeve. ‘Hoe meer positieve verhalen er in de media komen, hoe aantrekkelijker een sector wordt. Studenten kunnen bijvoorbeeld positieve verhalen brengen over hun studie en stage. Die positieve profilering is op alle fronten uiterst belangrijk.’

Aandachtspunt: stagebeleid

Ten slotte kan het belang van goede stageplaatsen niet onderschat worden. Het aantal stageplaatsen is volgens Boeve een aandachtspunt, zeker in tijden van personeelstekort. ‘De stageplaats is tijdens de opleiding bepalend voor studenten om bevestiging te vinden voor hun keuze. Het is een plek waar de studenten de job leren. De begeleiding van studenten is ook zeer belangrijk. Stagiairs die onvoldoende begeleid worden, stromen uit. Dat betekent dat je genoeg stageplaatsen moet hebben met kwaliteitsvolle mentoren die tijd maken voor de student. Door de grote belasting dreigt dat laatste in het gedrang te komen, waardoor potentiële nieuwe medewerkers kunnen afhaken.’

Volgens De Windt liggen er kansen in aantrekkelijke stages en een goed stagebeleid. ‘Als je een student een uitdagende leeromgeving geeft, is de kans groot dat die je latere collega wordt. Ik hoor helaas vaak dat studenten niet goed onthaald of bejegend worden op hun stageplaats. Dat is een gemiste kans.’

1 REACTIE

  1. Werkbaar werk voor oudere verpleegkundigen die nog willen werken maar precies niet meer mogen werken van het management waardoor ze ongewild gedwongen langdurig ziek worden. Geen re-integratie en ontslagen worden via de goedkoopste en onmenselijkste manier nl. medische overmacht = 0,0€ opzegvergoeding. Dit krijg je tegenwoordig niet meer uitgelegd als intensieve zorgen verpleegkundige met 29 jaar kennis en ervaring. Je gaat zeer diep met een hart voor de patiënten als je op deze manier bedankt wordt. Gelukkig vonden we rechtvaardigheid op de arbeidsrechtbank. Onterecht ontslag en in hoger beroep schending van het discriminatieverbod. Je kan dan toch moeilijk verwachten dat je na jaren inzet op deze manier de zorgsector in een goed daglicht zou stellen.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.