Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

Student Corner | ‘Zelfmanagement bij MS vraagt om een andere verpleegkundige rol.’

Hoe kan je als verpleegkundige zelfmanagement ondersteunen bij MS-patiënten? Welke rol moet je als verpleegkundige daarbij opnemen? Elise Peeters onderzocht het voor haar bachelorproef.
MS
Elise Peeters: ‘Onderzoek toont aan dat succesvol zelfmanagement deels bepaald wordt door de communicatievaardigheden van de ondersteunende verpleegkundigen.’

Waarom koos je voor dit onderwerp?

Elise: ‘Ik heb een grote interesse voor neurologie en had het geluk op verschillende neurologische afdelingen stage te kunnen lopen. Daar maakte ik kennis met MS-patiënten in verschillende stadia van de ziekte. Kwaliteit van leven primeert voor hen. Daarom wilde ik op zoek gaan naar methodieken die daartoe bijdragen en zo kwam ik al snel bij zelfmanagement terecht.’

Wat kon je concluderen op basis van de literatuur?

‘In de literatuur vond ik enkele belangrijke richtlijnen die verpleegkundigen kunnen ondersteunen in effectieve zelfmanagementondersteuning. Onderzoek toont aan dat deze ondersteuning de centrale rol erkent die de patiënt speelt in zijn of haar eigen zorg. Daarbij is het belangrijk om zelfeffectiviteit en empowerment te stimuleren bij de patiënt. Zelfeffectiviteit is het vertrouwen dat je hebt in je mogelijkheden om acties te ondernemen die leiden tot het gewenste resultaat. Empowerment gaat om het vermogen om zelf de regie in handen te nemen. Daarnaast moet er ook aandacht zijn voor de intrinsieke motivatie en veerkracht van de patiënt.’

Zijn er ook barrières die zelfmanagement bemoeilijken?

‘MS is op zichzelf al een grote barrière voor zelfmanagement. De ziekte kent een onvoorspelbaar verloop, waardoor het zelfmanagementproces voortdurend moet bijgestuurd worden. Daarnaast zijn er barrières bij de verpleegkundigen die zelfmanagement moeten ondersteunen. Ze hebben te weinig aandacht voor de socio-emotionele begeleiding van MS-patiënten en moeten meer focussen op de communicatie. Het zijn belangrijke vaardigheden om optimaal zelfmanagement te verwezenlijken. Zo hebben verpleegkundigen nu vaak vooral aandacht voor ziektesymptomen en letten ze minder op de gezondheidsbeleving door de patiënt.’

Welke rol moeten verpleegkundigen opnemen bij zelfmanagement?

‘Zelfmanagement kadert binnen persoonsgerichte zorg. Daarin heeft de verpleegkundige een andere rol dan in de traditionele zorg. In mijn bachelorproef noem ik dit de rol van de “moderne verpleegkundige”. De moderne verpleegkundige is niet enkel een aanbieder van zorg, maar ook een motivator en een ondersteuner zodat de patiënt het meeste voordeel haalt uit de gezondheidszorg die voor hem beschikbaar is. Onderzoek toont ook aan dat succesvol zelfmanagement deels bepaald wordt door de communicatievaardigheden van de ondersteunende verpleegkundigen.

Voor sommige verpleegkundigen is deze nieuwe rol onwennig, maar verpleegkundigen kunnen hierin groeien. Competenties zoals communicatieve vaardigheden kunnen ze verwerven via extra training.’

Je ontwikkelde een prototype van een methodiek voor zelfmanagement bij mensen met MS.

‘Zelfmanagementmethodieken specifiek toegespitst op MS-patiënten zijn nog niet ontwikkeld, daarom maakte ik zelf het prototype “Selfmanagement Operating Concept, Kader voor de moderne verpleegkundige (SO©K)”. Het is een operationeel plan dat ervoor zorgt dat niet de “ziekte” centraal wordt gezet, maar de ervaren “ziektelast” en hoe de patiënt daarmee omgaat. Het concept wordt visueel voorgesteld door een paar sokken, waarbij de ene sok voor de verpleegkundige staat en de andere voor de patiënt. Het concept zelf bevat twee luiken: een handleiding voor verpleegkundigen met tips en tricks die effectief zelfmanagement ondersteunen, en een dagboek voor de MS-patiënten dat hen begeleidt in hun zelfmanagementproces.’’

Wil jij niets meer missen van Nursing Vlaanderen?

Volg ons nu ook op Facebook, Instagram en LinkedIn.

Welke tips en tricks zijn er voor verpleegkundigen?

‘Om zelfmanagement te ondersteunen is het belangrijk om te vertrekken van gezamenlijke streefdoelen. Stel ook een tijd- en actieplanning op die rekening houdt met de capaciteiten en motivatie van de patiënt. 

Daarnaast is kennis een belangrijk element dat de empowerment van patiënten met MS verhoogt. Te veel informatie kan echter overweldigend zijn. Als verpleegkundige kan je deze kennis daarom best gefaseerd aanbieden, op maat van de patiënt. In mijn handleiding geef ik ook nog tips en tricks voor emotionele ondersteuning en communicatie.’

Onderzoeksvraag: Welke methodiek leent zich best om zelfmanagementondersteuning bij patiënten met MS als verpleegkundige te optimaliseren in functie van gepersonaliseerde zorg?’

Opleiding: Bachelor in de verpleegkunde, Thomas More, Lier

Onderzoek afgerond: juni 2021

Meer weten? Mail naar elisepeeters@telenet.be.

Het onderzoek is verricht door:

Elise Peeters 23 jaar, als verpleegkundige werkzaam op de stroke-unit van UZ Leuven

In deze rubriek bespreken studenten verpleegkunde hun eind- of bachelorproef. Ze leren onderzoek doen naar vaak praktische, klinische onzekerheden; het is zonde om de uitkomsten niet met elkaar te delen.

Wil jij ook vertellen over je eind- of bachelorproef? Mail dan het onderzoek en de beoordeling naar redactie@nursing.be. Wij nemen contact met je op.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.